1. Oude Schelde

Na de rechttrekking van de Schelde tussen Wetteren en Schellebelle verlandde de oorspronkelijke bedding van de Schelde vrij snel. Een aantal jaar later werden er Canadese populieren aangeplant. In de jaren ’90 kon Natuurpunt het grootste deel van de oude Scheldemeander aankopen en al snel ontwikkelde er zich een moeras met ruigtes en een stevige rietkraag. De afwisseling van ruigte, natte stukken, dikke rietkragen en wilgenstruiken trekt heel wat typische rietvogels aan zoals Blauwborst, Bruine kiekendief, Rietgors, Waterral en Bosrietzanger. In de winter vormt het regelmatig de slaapplaats van Blauwe kiekendief, Smelleken en groepen Rietgorzen en Waterpiepers. In de plasjes langs de Oude Schelde treffen we regelmatig steltlopers en meeuwen aan.

De Oude Schelde is heel moeilijk te betreden en gelukkig maar, want broedende rietvogels zijn zeer kwetsbaar voor verstoring. De meeste vogels kan je goed bekijken (en beluisteren ) van op de verschillende paden die langs de Oude Schelde lopen. De Waterral en Porseleinhoen zijn het best waar te nemen in het open stuk langs het weggetje dat van het infobord naar de paardenweide toe loopt. De meeste vogels kan je hier te zien krijgen in de vroege ochtend of ’s avonds! Vanaf het infobord kun je ook over de Oude Schelde naar een natte weide kijken die heel wat steltlopers aantrekt.

Wegbeschrijving:
Op de N407 tussen Wetteren en Kalken kan je ter hoogte van de stelplaats van De Lijn de Wetterstraat in. Wanneer je deze landbouwweg verder volgt, kom je wanneer de weg onverhard wordt aan een infobord van Natuurpunt. Wanneer je vanaf daar terugwandelt, kun je ter hoogte van een populierenbosje rechts een onverhard pad inslaan. Dit pad leidt tot aan de Kalkenvaart en geeft een goed zicht op de Oude Schelde en de Broekmeers.

Broedseizoen: Blauwborst, Bosrietzanger, Rietzanger, Kleine karekiet, Sprinkhaanzanger, Grasmus, Spotvogel, Rietgors, Porseleinhoen (soms), Waterral, Bruine kiekendief, Boomvalk, Dodaars, Geoorde fuut (soms) Zomertaling, Slobeend, Zomertortel, Scholekster
Trektijd: Wulp, Tureluur, Groenpootruiter, Regenwulp, Grutto, Witgatje, Oeverloper, Bosruiter, Kemphaan, Tapuit, Porseleinhoen, Watersnip, verschillende soorten meeuwen
Winter: Waterpieper, Blauwe kiekendief, Smelleken, Kievit, Kemphaan, Wulp, Rietgors, Waterral, Wintertaling, Watersnip, verschillende soorten meeuwen

2. Broekmeers

Dit groot graslandencomplex omvat de meest intensief bewerkte hooilanden uit de Kalkense meersen. Ondanks de bemesting en het vroege maaien is de Broekmeers één van de meest vogelrijke plekken in de Kalkense meersen. De voedselrijke bodem trekt immers veel weidevogels aan.

In de eerste plaats is het één van de belangrijkste broedplaatsen van de Grutto. In de meeste jaren is de koning der weiden er met 8 à 10 koppeltjes vertegenwoordigd. Daarnaast broeden er een aanzienlijk aantal koppels Kievit. De aanwezigheid van broedende Grutto’s en Kieviten lokt de Bruine kiekendief aan, die een eindje verderop in de rietkragen van de Oude Schelde broedt. De Broekmeers kan ook steeds voor verrassingen zorgen: zo werden er de voorbije jaren een aantal bijzondere zeldzaamheden waargenomen zoals Grote pieper, Steltkluut, Rode wouw, Rosse grutto, Grauwe gors, Zwarte wouw en Klapekster. Ook het broedseizoen kan voor verrassingen zorgen. In 1999 was er in Broekmeers een geslaagd broedgeval van Paapje. Het koppel bracht drie jongen groot. En in de winter van 2003-2004 kwam een familie Wilde zwanen (2 adulten en 3 juvenielen) overwinteren in Broekmeers en in maart van dat jaar werden ze zelfs vergezeld van een familie Kleine zwanen (2 adulten en 3 juvenielen).  In de winter 2004-2005 en 2006-2007 kwam telkens een individuele Wilde zwaan in Broekmeers de winter doorbrengen

Omwille van het open landschap is vogels kijken in Broekmeers echt niet moeilijk. Afhankelijk van de stand van de zon kun je dat doen vanaf de verharde weg langs de Kalkense vaart of vanaf de verharde en doodlopende weg die Broekmeers doorkruist. Een telescoop is vaak heel bruikbaar omdat de vogels op een grote afstand kunnen zitten.

Wegbeschrijving:
Op de N407 tussen Wetteren en Kalken kan je ter hoogte van de stelplaats van De Lijn de Wetterstraat in. Na ongeveer 250 m kan je links een doodlopende betonweg inrijden. Hier heb je vooral een goed licht in de namiddag en een goede positie voor najaarstrek. Je kan ook op de N407 ter hoogte van het Vaartplein de Kalkense meersen inrijden. Je passeert de Broekmeers dan op je rechterzijde en heb je een goed zicht voor steltlopers.

Broedseizoen: Grutto, Kievit, Graspieper, Kwartel, Veldleeuwerik, Slobeend, Bruine kiekendief, Buizerd, Blauwborst
Trektijd: Watersnip, Goudplevier, Kievit, wulp, Kemphaan, Kleine plevier, Graspieper, Tureluur, Paapje (broedvogel in 1999), Witgatje, verschillende soorten meeuwen
Winter: Kievit, Graspieper, Veldleeuwerik, Wilde zwaan, Knobbelzwaan, Watersnip, Slechtvalk, Smelleken, Wulp, Goudplevier, Blauwe kiekendief, Buizerd, verschillende soorten meeuwen

3. Molenmeers

De Molenmeers is een typisch historisch hooiland. De bodem zit vol laagveen en langs de randen van Molenmeers is heel wat kwel te vinden. De hooilanden zijn er dan ook heel divers: Poelruit, Dotterbloem, Echte koekoeksbloem, Wilde bertram, Scherpe boterbloem en Weidetorkruid hebben het hier helemaal naar hun zin. Ook de zeldzame Moerassprinkhaan komt hier nog voor! In de hooilanden van de Molenmeers zit heel wat microreliëf. Dit bijzondere biotoop trekt heel wat weidevogels aan: maar liefst 10 koppeltjes Grutto brengen er hun  jongen groot. Ook de Kievit en de Graspieper is hier bijzonder talrijk. Molenmeers is trouwens het gebied in de Kalkense meersen, waar we de Kwartelkoning terug al broedend verwachten. In de afgelopen jaren is Kwartelkoning in Molenmeers al roepend waargenomen. Van de Watersnip zijn er al vermoedelijke broedgevallen waargenomen. In de verschillende sloten broeden 2 koppetjes Zomertalingen en verscheidene koppels Slobeend. De rietkragen worden hier bevolkt door Bruine kiekendief, Waterral en Rietzanger.

Wegbeschrijving:

Wanneer je vanuit Wetteren komend Kalken binnenrijdt, kan je ter hoogte van het Postkantoor in de Vaartstraat de Menneweg in wandelen. Je krijgt een ander zicht over Molenmeers wanneer je aan de kerk van Kalken de Boombosstraat inslaat. Deze straat loopt verder in de Uitbergsestraat en ter hoogte van de EZO-zoutfabriek kan je rechts de Asselwegel in wandelen. Deze kerkwegel loopt dwars door Molenmeers en eindigt in Langendonk.

Broedseizoen: Grutto, Zomertaling, Slobeend, Rietzanger, Bruine kiekendief, IJsvogel, Rietgors, Kwartel, Waterral,Kievit, Watersnip, Wielewaal, Krakeend
Trektijd: Watersnip, Tureluur, Groenpootruiter, Witgat, Kemphaan, Paapje, Kwartelkoning
Winter: Waterpieper, Kievit, Blauwe kiekendief, Watersnip, Rietgors, Goudplevier,Wintertaling, Graspieper verschillende soorten meeuwen

4. Langendonk en de omgeving van de Blokstraat

De Blokstraat doorklieft de Kalkense meersen van noord naar zuid en biedt een grote diversiteit aan biotopen aan. De hooilanden, bosjes, plassen, sloten, rietkragen, knotwilgenrijen en graanakkers trekken heel wat interessante broed- en trekvogels aan. Vooral Grutto valt er in volle broedseizoen goed te bekijken en de plasjes op de Vliegerkesweide (in 2006 maar liefst 22 soorten steltlopers!) kunnen voor zeldzame verrassingen zorgen!

De meeste van de gebiedjes vallen goed te bekijken vanaf de weg, zelfs met de verrekijker.

Wegbeschrijving:
Wanneer je aan de kerk van Kalken de Boombosstraat inslaat en deze straat rechts volgt kom je in de Uitbergsestraat. Na een ongeveer 1 km passeer je op je linkerzijde de Vaarschootstraat en even later kun je rechts de Schoorminneweg (of de “Blokstraat”) in. Je kan de Blokstraat volgen tot aan de Scheldedijk.

Broedseizoen: Grutto, Zomertaling Slobeend, Blauwborst, Scholekster, Bergeend, Kievit, Rietgors, Kwartel, Gekraagde roodstaart, Roodborsttapuit, Steenuil
Trektijd: Tureluur, Witgat, Kemphaan, Bosruiter, Oeverloper, Groenpootruiter, Regenwulp, Kleine plevier, Bontbekplevier, Zwarte ruiter, Bonte strandloper, Paapje, Beflijster, roofvogels, verschillende soorten vinken
Winter: Grauwe gans, Waterpieper, Kievit, Kramsvogel, Koperwiek, Velduil, Slechtvalk, Blauwe kiekendief, Kemphaan, verschillende soorten meeuwen

5. Scherenmeers

De Scherenmeers is een gebied op de rand van de meersen en is eigenlijk één van de overblijfselen van een meander van de Schelde die er reeds voor de laatste ijstijd liep. Vandaag zijn het historische hooilanden die doorbroken zijn door brede sloten en grachten. Een deel van de plassen die je er kunt vinden zijn gevormd door turfwinning. De aanwezige plassen en sloten trekken heel wat watervogels aan. Eenden zoals Slobeend, Zomertaling en Krakeend komen er broeden. De inheemse broedvogels van de Scherenmeers hebben heel wat te lijden onder een aantal exoten die er in grote aantallen foerageren. De lijst met waargenomen exoten is al vrij groot, een greep uit het aanbod: Canadese gans, Nijlgans, Magelaengans, Grauwe gans, Boerengans, Chinese knobbelgans, Indische gans, Brandgans en vele anderen.

 Scherenmeers lijkt goed te bekijken, maar in de vele brede grachten houden zich heel wat vogels schuil die je niet vanaf de weg kunt waarnemen.Wanneer je het gebied ingaat, kun je door de openheid van het landschap heel wat vogels doen opvliegen en onnodig verstoren. Een telescoop en heel wat geduld kunnen hier best van pas komen!

Wegbeschrijving:

Wanneer je aan de kerk van Kalken de Boombosstraat inslaat en deze straat rechts volgt kom je in de Uitbergsestraat. Deze weg kun je volgen tot je ter hoogte van een kippenkwekerij aan een kruispunt (Molenstraat-Burgveldstraat) komt. Aan dit kruispunt kan je rechts een doodlopende, onverharde weg in. Vanaf deze weg valt een groot deel van Scherenmeers goed te bekijken.

Broedseizoen: Grutto, Slobeend, Kievit, Zomertaling, Krakeend, Wintertaling, Dodaars, Rietzanger, Buizerd, Canadese gans, Magelaengans, Grauwe gans, Nijlgans, Knobbelzwaan, Meerkoet
Trektijd: Groenpootruiter, Tapuit, Paapje, Tureluur, Witgat, Kemphaan, Visarend (zeldzaam)
Winter: Aalscholver, Smient, Krakeend, Wintertaling, Velduil, Meerkoet, Canadese gans, Magelaengans, Grauwe gans, Kolgans, Knobbelzwaan, Slechtvalk

6. Belham

De Belham biedt een typisch meersenlandschap: kleine, smalle hooilandjes die van elkaar worden gescheiden door plantenrijke sloten. De Belham is botanisch vrij rijk: Kleine en Grote ratelaar, Egelsboterbloem, Poelruit, Wilde Bertram, Dotterbloem en Echte koekoeksbloem hebben er het helemaal naar hun zin.
De Belham trekt de typische weidevogels aan: Grutto, Kievit en Slobeend. In de randen van de sloten komt Roodborsttapuit broeden en in de rietkragen Kleine karekiet.

De Belham valt enkel te bekijken vanaf de weg. De afstanden zijn nogal groot, een telescoop kan dus handig zijn.

Wegbeschrijving:
Wanneer je op de N442 van Overmere naar Uitbergen rijdt kan je de Belham bereiken door in het begin van de bebouwde kom van Uitbergen rechts de Slot in te rijden. Als je dan rechts richting “den Aard” volgt, verschijnt aan je rechterzijde de Belham.
Vanaf den Aard in Schellebelle kan je Belham ook bereiken door de betonweg te volgen die je van de Schelde weg voert.

Broedseizoen: Grutto, Kievit, Slobeend, Roodborsttapuit, Boomvalk, Blauwborst
Trektijd: Witgatje, Watersnip, Grutto, Groenpootruiter, Kemphaan, Tapuit, Paapje
Winter: Kievit, Watersnip, Roodborsttapuit, Kemphaan, Wintertaling, Slechtvalk, Waterpieper

7. Heisbroek, de Pleite en omgeving

Dit is een gebiedje met een bijzondere diversiteit aan biotopen, dus ook aan vogels. Je vindt er heel wat bosjes, een vrij grote turfput, moerasjes, dottergraslanden, populierenbossen, rivierduin, akkers, weilanden, enz.
Het Heisbroek is een turfput die wordt gebruikt door vissers en de moerasgebiedjes die er langs liggen worden sinds kort beheerd door Natuurpunt. Deze waterplas trekt in de winter heel wat Kuifeenden, Tafeleenden, Wintertalingen en Krakeenden aan. In strenge winters blijft de plas door de beschutting tegen de wind lang ijsvrij, zo vind je soms zeldzamere watervogels zoals Brilduiker, Topper, Grote zaagbek en Nonnetje.

In de nabijheid van het Heisbroek vind je ook de Pleite, een klein stuifduinlandschap dat wordt begraasd door Gallowayrunderen. Je vind er een totaal andere vegetatie zoals vogelpootje, zandblauwtje, teunisbloem en kromhals. Het reservaatsgedeelte is tijdens de trekperiode goed voor Beflijster en de omliggende populierenbosjes herbergen een aantal koppels Wielewaal en andere bosvogels. In diezelfde buurt ligt een ontoegankelijke zandwinning gelegen waar een kleine populatie Oeverzwaluw gehuisvest is.

Wegbeschrijving:
Dit gebied is vrij ontoegankelijk en doe je best te voet in combinatie met de Wijmeers. Je kan daarvoor twee wandelroutes kiezen: de blauwe Kalkense meersenwandeling (6 km, bewegwijzering door provinciebestuur) of ‘Binnen zonder kloppen’ (3 km, blauwe pijltjes met logo Natuurpunt). Beide wandelroutes vertrekken vanaf de Aard in Schellebelle.

Broedseizoen: Wielewaal, Waterral, Slobeend, Oeverzwaluw, Buizerd, Krakeend, Fuut, Dodaars, Kuifeend, Zomertaling, Bergeend, IJsvogel, verschillende soorten zangvogels
Trektijd: Beflijster, Tapuit, Paapje, Roodborsttapuit
Winter: Kuifeend, Slobeend, Krakeend, Wintertaling, Bergeend, Smient, Tafeleend, Wilde eend, Meerkoet, Watersnip, Sijs, Waterpieper, Aalscholver, zeldzame eendensoorten (bij streng vriesweer)

8. Wijmeers

De Wijmeers is een reeks natte weiden gelegen in de binnenbocht van de Schelde. Het weilanden zijn er meestal vrij vochtig en bij hoge waterstanden worden ze zelfs overstroomd door de Schelde. Daardoor trekt de Wijmeers in de lente heel wat steltlopers die er soms in grote getalen voorkomen. Er zijn wel plannen om van dit deel van de Kalkense meersen terug aan de Schelde te geven door de dijk enkele tientallen meters naar het binnenland op te schuiven. Zo zouden er zich nieuwe slikken en schorren kunnen vormen.

Wegbeschrijving:
Vanaf den Aard in Schellebelle volg je de onverharde Scheldedijk stroomafwaarts (blauwe wandelroute). Na een goeie anderhalve kilometer wandelen kun je vanaf de dijk Wijmeers bekijken.

Broedseizoen: Grutto, Slobeend, Kievit, Scholekster, Bergeend, Kleine karekiet, Bosrietzanger
Trektijd: Tureluur, Witgatje, Oeverloper, Groenpootruiter, Zwarte ruiter, Kemphaan, Bosruiter, Watersnip, Wulp, Kleine plevier, Bonte strandloper
Winter: Kievit, Watersnip, Kemphaan, Witgatje (schaars)